COLUMN

Altijd gezellig …. hoewel?

De vakbladen staan er weer bol van, er is een beurs, binnenkort. Wel in Hardenberg, dat is een eind rijden en parkeren op een drassig veldje. Gorkum is wel dichterbij, maar als je daar aan het eind van de middag weer weg wil, kun je een ellenlange tijd wachten voor een gemeentelijk stoplicht, die de boven ons gestelde overheid niet heeft aangepast voor de grote stroom vertrekkers. Maar die beurzen hebben wel één ding gemeen: het is er altijd gezellig en de gratis versnaperingen (alcohol is alleen voor relaties) geven blijk van grote gastvrijheid. Maar ja, in de berichtgeving is ook sprake van het feit, dat het blijkbaar om een laatste keer gaat. Jammer, want de leefwereld van de traditionele grafische sector verschraalt verder en het werd toch al steeds stiller en stiller in die wereld. Dit stemt tot nadenken, zoals je altijd moet nadenken over je leefwereld. Het toekomstige beeld van onze sector wordt steeds meer bepaald door de vervaging van de oorspronkelijke grenzen. Terecht moet nu gesproken worden over creatieve industrie, dus veel ruimer en diffuser dan vroeger het geval was. Eigenlijk verstevigt zo’n beurs de oorspronkelijke positionering, veel knoppen, veel verfijning van bestaande technologie en wellicht te weinig creativiteit. Nu leent zich het begrip creativiteit moeilijk voor het etaleren en uitdragen van deze eigenschap op een stand met een verkoper ernaast. Het komt niet uit een apparaat, vloeit niet voort uit slimme software. Het traditionele grafmediabedrijf moet zijn bestaansrecht bewijzen door de extra dienstverlening en ondersteuning naar de klant toe, die verder gaat dan maakprocessen, tenzij je puur als drukfabriek verder wil gaan, maar daar is de ruimte in de markt beperkt voor. Veel meer moet gewerkt worden met slimme ideeën, met projectmatig uitwerken en aanbieden van additionele dienstverlening. En de instrumenten daarvoor vind je niet op een beurs. Ik ervaar dat ook, als adviseur heb je een auto om je in de markt te verplaatsen, een toetsenbord om je gedachten te laten stollen en de bekende substantie tussen de oren. Hopelijk is dat laatste nog steeds in orde, want het is je belangrijkste productiemiddel, niet op stand 143B van een vakbeurs te verkrijgen. Hetzelfde geldt voor de mensen, die zich een positie willen verwerven in de creatieve sector, al dan niet ondersteund door grafische hardware. Dat laatste is nog steeds nodig, maar het wordt een steeds minder onderscheidend kenmerk. Je zult je positie in het creatieve proces, dat leidt tot het scheppen van communicatiemiddelen voor de klant, stevig moeten onderbouwen, wellicht vanuit kleinere bedrijven dan nu het geval is. Veel deelnemers aan dit proces kennen hun bekwaamheden om hierin mee te spelen, maar zijn vaak ZZP-er om in samenwerking met anderen hun knowhow aan de man te brengen. Als ideeënmaker, als pure creatieveling, als conceptueel projectontwikkelaar zit je dicht tegen de klant aan, maar hoe kom je als kleine marktpartij bij die klant binnen? Dat leer je niet op een beurs, daar vind je de middelen om die creatieve processen om te zetten in productieprocessen, dat is het moeilijkste niet, het gaat om de fase daarvoor.

Het is niet anders. Traditioneel vakmanschap, waar men vroeger trots op was en dat vaak de gemeenschappelijke basis was om een beurs te bezoeken, is niet voldoende meer. Je bent met je dienstverlening deel van de creatieve industrie. Die beurs is gezellig, ik ben zelf vaak een lopende stand, die zigzaggend allerlei handen loop te schudden. Niets mis mee als het om netwerken gaat, maar je bestaansrecht heeft een veel abstractere basis, die voortkomt uit je positie binnen de gehele creatieve industrie. De noodzaak tot samenwerking binnen deze sector is evident. De producenten hebben de creatievelingen nodig om meer kleur te krijgen, de creatievelingen de producenten om de weg naar de klant te kunnen vinden.

Gerrit Phaff